Hoofdredacteur Tableau Fine Arts Magazine, Ronald Kraayeveld, opende 14 september 2008 de expositie van Alexander Timofeev.
Tekst van Ronald Kraaijeveld
Timofeev heeft het goed begrepen
Alexander Timofeev staat qua persoon en werk voor mij zo’n beetje symbool voor zowel de rijke Russische tradities als de razendsnelle sociaal-politieke ontwikkelingen in zijn geboortestad Sint-Petersburg.
Op straat daar zijn de contrasten groot. Vanaf een terrasje op de Nevsky Prospekt, de Champs Elysee van Sint-Petersburg, zie je het allemaal gebeuren. Veel, heel veel elegante Aston Martins, dikke Audi’s en Porsches, bedelende gepensioneerden, hooggehakte en kortgerokte jonge vrouwen, vrolijk-lachende, optimistisch gestemde studenten en traditionele strijdliederen zingende stalinista’s die een portret van de oude Jozef Stalin omhoog steken. Van allemaal gelijk maar arm, naar een ruw soort kapitalisme, met winnaars en dus ook verliezers. Waar de vrijheid van de één de onvrijheid van de ander is gaan betekenen. Geen misverstand: voor intellectuelen en kunstenaars kan de omwenteling alleen maar zegenrijk zijn. Siberië is er nu voor echte boeven.
Timofeev begrijpt de ontwikkelingen en de veranderingen in Rusland. Hij kan er ook mentaal moeiteloos mee omgaan. Hij is niet, zoals de grote meerderheid van zijn jaargenoten aan de academie, gaan wachten tot zich een belangrijke galeriehouder, een vooraanstaande criticus of een gerespecteerde conservator zou aandienen om zijn talent te ontdekken. Zo ging het misschien vroeger; nu beslist niet meer. Natuurlijk was ook Timofeev als kunstenaar gediend bij de grotere vrijheden van na 1992 in zijn geboorteland. Maar dat was niet voor hem niet genoeg om te worden wie hij wilde zijn: een kunstenaar die net als een sportman alleen voor de gouden plak gaat. Dus trok hij naar Duitsland. Om daar te ontdekken dat hij niet één van die vele Russische immigranten moest zijn, maar nog beter zou opvallen door een beroemde kunstenaar in Rusland zelf te worden. Dat lukte hem wonderwel. Met dank aan relaties, scherpzinnigheid en zijn talent, schopte hij het tot een drie maanden durende solo-expositie in het Russische Museum in Sint-Petersburg. En daar kun je in Duitsland, maar echt niet alleen daar, mee scoren.
Maar Timofeev zou geen echte Rus zijn, als hij zich zou beperken tot de materiële condities. Beroemde schrijvers, componisten, filmers gingen hem voor als het gaat om het doorgronden van en reflecteren op de Russische volksziel. Wie Dostojevski 150 jaar geleden zou hebben gevraagd waarmee hij bezig was, had als antwoord gekregen: ik beschrijf de diepste lagen van de menselijke ziel. Wat die Russische ziel inhoudt? Als je daarvoor 123 verklaringen kunt vinden, kun je het net zo goed laten; dan is er dus geen verklaring. Aardig is wel een waarneming van de Russische arts-bioloog Sergej Kroepianov die ik twee jaar terug in NRC Handelsblad las. Russen zijn gek op paddenstoelen. En daar zit dus een stof in, psylocibine, met een hallucinerende werken. En daarom, zegt Kroepianov, brengt Rusland zulke geweldige dromers, mystici en ook kunstenaars voort. En wordt er voor de rest in Rusland een zootje van gemaakt.
Geen idee of Timofeev aan de paddo’s zit; in elk geval niet gedurende de dagen dat wij met hem optrokken. Wat hem wel zal helpen, is zijn passie voor psycho-thrillers in film en literatuur.
Kunsthistorisch gezien, liggen Timofeevs wortels in het surrealisme en de figuratie; stromingen die de laatste jaren weer aan belang hebben gewonnen. Ziehier de ingrediënten voor het succes van Timofeev, denk ik. Maar één aspect verdient nog aandacht en bewondering. En dat is zijn ongehoorde schilderkunstigheid. Hij heeft talent in overvloed, maar aan zijn werk kun je ook zien hoe belangrijk technische en compositorische vaardigheden zijn die hij tijdens opleiding aan de Repin-academie van Sint-Petersburg opdeed.
Sacha, Nadia, Madeleine en Frank: veel succes met deze indrukwekkende expositie.
Ronald Kraayeveld,
hoofdredacteur Tableau Fine Arts Magazine, 14 september 2008
|
